ธุรกิจผลิตน้ำดื่ม

ลักษณะของผลิตภัณฑ์
น้ำดื่มเป็นสิ่งจำเป็นต่อชีวิตมนุษย์ ในแต่ละวันผู้คนต้องดื่มน้ำเป็นจำนวนมาก ในอดีตผู้คนดื่มน้ำจากน้ำประปา หรือ น้ำที่ผ่านการต้มมาแล้วสำหรับผู้ที่ไม่แน่ใจว่าน้ำประปาจะสะอาดเพียงพอ
จากการที่เทคโนโลยี่ด้านการกรองน้ำมีการพัฒนามากขึ้น ระบบการกรองน้ำไม่มีอะไรที่ซับซ้อน และค่าใช้จ่ายในการกรองน้ำถูกลง จึงมีผู้ผลิตน้ำดื่มบรรจุขวดมาจำหน่ายในราคาที่ผู้บริโภคสามารถรับได้
สภาพอากาศของประเทศที่ร้อนขึ้นส่งผลให้ความต้องการเครื่องดื่ม เพื่อช่วยดับกระหายคลายร้อนเพิ่มสูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นนํ้าดื่มบรรจุขวด นํ้าอัดลม นํ้าผลไม้ เป็นต้น โดยเฉพาะนํ้าดื่มบรรจุขวดมีข้อได้เปรียบทางด้านราคาที่ไม่สูงจนเกินไป ในขณะเดียวกัน นํ้าดื่มบรรจุขวดยังเป็นสินค้าที่เหมาะสำหรับผู้ที่เน้นเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เพราะไม่มีสารปรุงแต่งอื่นๆ
นับวันความต้องการบริโภคนํ้าดื่มบรรจุขวดจะเพิ่มขึ้นตามจํานวนประชากรและรายได้ของครัวเรือน โอกาสในการทำธุรกิจน้ำดื่มยังมีมากเพราะอุตสาหกรรมผลิตน้ำดื่มมีการขยายตัวค่อนข้างสูง
ปัจจุบัน ธุรกิจผลิตนํ้าดื่มมีมูลค่าตลาดสูงถึงประมาณ 4,000 ล้านบาทต่อปี และมีผู้ประกอบการทั้งรายเล็กและรายใหญ่รวมกันประมาณ 2,000 ราย การผลิตนํ้าดื่มมีแนวโน้มขยายตัวได้อีกมากจากหลายปัจจัยเช่น ปัญหาความเสื่อมโทรมของแหล่งนํ้าธรรมชาติ ตามการพัฒนาทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม แต่ก่อนแหล่งนํ้าต่างๆ สามารถนำมาใช้เพื่ออุปโภคและบริโภคได้ ทว่าปัจจุบัน มลภาวะจากแหล่งต่างๆ เช่น โรงงานอุตสาหกรรมรถยนต์ เป็นต้น ทำให้แหล่งนํ้ามีภาวะปนเปื้อน รวมถึงจำนวนประชากรที่เพิ่มสูงขึ้น เป็นต้น สำหรับผู้ประกอบการที่สนใจเข้ามาในตลาดนี้สูงถึงร้อยละ 20-30 ต่อปี
นํ้าดื่มสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ นํ้าดื่มในภาชนะที่เป็นพลาสติกใส และ พลาสติกขุ่น ผู้บริโภคจะนิยมดื่มน้ำ ในภาชนะบรรจุที่เป็นพลาสติกใสมากกว่า เพราะมีความเชื่อมั่นต่อความสะอาดและปลอดภัย
เนื่องจากจำนวนผู้ที่เข้ามาทำธุรกิจนี้มีเป็นจำนวนมาก การแข่งขันจึงค่อนข้างรุนแรง สนใจในการทำธุรกิจนี้ควรศึกษาข้อมูลให้รอบคอบเสียก่อน

วัสดุอุปกรณ์
เครื่องมืออย่างน้อยต้องประกอบด้วย
1) เครื่องหรืออุปกรณ์การปรับคุณภาพนํ้า
2) เครื่องหรืออุปกรณ์ล้างภาชนะบรรจุ
3) เครื่องหรืออุปกรณ์การบรรจุ
4) เครื่องหรืออุปกรณ์การปิดผนึก
5) โต๊ะหรือแท่นบรรจุ ที่เหมาะสมสำหรับขนาดบรรจุที่ต่างกัน
6) ท่อส่งนํ้าเป็นท่อพลาสติก PVC หรือวัสดุอื่นที่มีคุณภาพทัดเทียมกัน

วัตถุดิบ
วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิตน้ำดื่มบรรจุขวด คือ น้ำประปา หรือ น้ำบาดาล

กรรมวิธีการผลิต
โดยทั่วไป กรรมวิธีการผลิตนํ้าดื่มบรรจุขวดจะแบ่งเป็นขั้นตอนตามที่ อย. กำ หนด ดังนี้
1. ขั้นตอนการกรอง ประกอบด้วย
- กรองด้วยสารที่เป็นตัวกรอง (ถังกรอง) ชนิดต่าง ๆ และ/หรือ
- ใช้วิธี Reverse Osmosis (R.O)
2. ขั้นตอนการทำ ลายเชื้อจุลินทรีย์ ประกอบด้วย
- ใช้แสงอุลตราไวโอเลต (หลอด U.V.) และ/หรือ
- ใช้ระบบโอโซน (Ozone)

การผลิตที่เป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือน จะมีกรรมวิธีไม่ค่อยยุ่งยากซับซ้อน ดังนี้
1) นำนํ้าประปาหรือนํ้าบาดาลเข้าสู่เครื่องกรอง SAND FILTER
2) ผ่านนํ้าเข้าสู่เครื่องกรอง BASE EXCHANGE UNIT ซึ่ง บรรจุผงกรองเรซิน เพื่อขจัดความ กระด้างของนํ้าและ สารละลายของเหล็กบางส่วนออก
3) ผ่านนํ้าเข้าสู่เครื่องกรอง ACTIVATED CARBON FILTER ซึ่งบรรจุสารกรอง ACTIVATED CARBON เพื่อขจัดกลิ่น สี และตะกอน
4) ผ่านน้ำสู่เครื่องกรอง BACTERIA FILTER ซึ่งมีใส้กรองเป็น CERAMIC FILTRATION
5) นำน้ำผ่านเข้าสู่หลอดอุลตร้าไวโอเลต เพื่อฆ่าเชื้อโรคแล้วจึงผ่านน้ำ เข้าสู่เครื่องบรรจุ เพื่อบรรจุใส่ภาชนะต่อไป

อุปกรณ์การผลิตน้ำดื่ม แบบ Reverse Osmosis Water System

ประมาณการเครื่องจักรอุปกรณ์การลงทุน
เครื่องกรองนํ้าและอุปกรณ์ ราคาประมาณ 300,000-400,000 บาท ราคาของเครื่องจักรและอุปกรณ์จะขึ้นอยู่กับกําลังการผลิต หากผู้ประกอบการต้องการเครื่องที่มีกําลังการผลิตสูง ราคาเครื่องก็สูงตามไปด้วย บางบริษัทจะขายครบชุดพร้อมติดตั้ง ประกอบด้วย
• ปั๊มส่งนํ้า 2 เครื่อง
• เครื่องกรองแมงกานีส
• เครื่องกรองคาร์บอน
• เครื่องกรองเรซิน
• เครื่องกรองเซรามิค
• หลอดอุลตราไวโอเลตสํ าหรับฆ่าเชื้อ 1 ชุด
• เครื่อง Reverse Osmosis (R/O)
• หัวบรรจุนํ้ าสํ าหรับขวดขนาด 500 มล. และ 950 มล.
• หัวบรรจุสําหรับนํ้าถังขนาด 20 ลิตร
• เครื่องล้างถังนํ้า
• ถังเก็บนํ้า ขนาด 3,000 ลิตร

กลยุทธ์ทางการตลาด
น้ำดื่มที่จำหน่ายจะต้องมีคุณลักษณะดังนี้
1) สภาพภายนอกและสภาพภายในของขวด/ถังที่ใช้บรรจุต้องสะอาด บริเวณฝาปิดต้องไม่มีคราบปนเปื้อน ฝาต้องปิดสนิท มีแผ่นพลาสติกรัดฝาอีกชั้นหนึ่ง
2) ลักษณะของนํ้ าต้องใส ไม่มีตะกอน สี กลิ่น รสที่ผิดปกติ
3) ฉลากต้องระบุชื่อ ตราน้ำดื่ม ที่ตั้งของผู้ผลิต ปริมาตรสุทธิ เลขทะเบียน อย. อย่างชัดเจน

การกำหนดราคาของนํ้าดื่ม จะขึ้นอยู่กับภาวะทั่วไปของตลาดและต้นทุนการผลิต คือ
- การกําหนดราคาตามสภาวะทางการตลาด ผู้ประกอบรายใหม่ควรสํารวจราคาจากผู้ประกอบการรายเดิมในพื้นที่นั้นๆ เพื่อไม่ให้ราคาสูงหรือตํ่าเกินไป แต่ส่วนมากผู้ประกอบการนํ้าดื่มที่ต้องการหาตลาด จะกําหนดราคาสินค้าตํ่ากว่าผู้ประกอบการรายเดิม
- การกําหนดราคาจากต้นทุนการผลิต ซึ่งประกอบด้วย ค่าแรงงาน ค่านํ้า ค่าไฟฟ้า และค่าบรรจุภัณฑ์

โดยทั่วไป ผู้ประกอบการนํ้าดื่มมีช่องทางการจําหน่าย ดังนี้
- ติดต่อเอเยนต์หรือตัวแทนจําหน่ายนํ้าดื่มในเขตพื้นที่นั้นๆ โดยทําการตกลงหรือกําหนดเงื่อนไขระหว่างผู้ประกอบการนํ้าดื่มและตัวแทนจําหน่าย เช่น ห้างสรรพสินค้า ร้านค้า ร้านมินิมาร์ท เป็นต้น
- การติดต่อกับลูกค้าโดยตรง เช่น การส่งนํ้าดื่มตามบ้านพักอาศัย สํานักงาน โรงงาน ร้านอาหาร

สำหรับการส่งเสริมการตลาด
ผู้ประกอบการอาจจะใช้วิธีการดังต่อไปนี้
- ลดราคาสินค้าให้กับลูกค้า ในกรณีที่ลูกค้าสั่งซื้อสินค้าเป็นจํานวนมาก
- การให้ของชําร่วยในช่วงเทศกาล เช่น เทศกาลวันปีใหม่ ผู้ประกอบการอาจให้ของชําร่วยที่ผู้ประกอบการมีอยู่ เช่น นํ้าดื่ม โดยไม่เก็บเงิน

ประมาณการต้นทุนการผลิต
- พิจารณาค่าใช้จ่ายคงที่ทั้งหมดซึ่งประกอบด้วยค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรอุปกรณ์ ค่าเช่าสถานที่ที่ใช้ในการผลิต ค่าแรง ค่าไฟฟ้า สมมุติว่าเป็นเงิน 600,000 บาท
- ถ้าในแต่ละปีประมาณการยอดขายเท่ากับ 300,000 ขวด
- เพราะฉะนั้น ต้นทุนคงที่ต่อขวดเท่า 600,000 / 300,000 เท่ากับ 2 บาท
- ต้นทุนผันแปรได้แก่ค่าน้ำ สมมุติว่าขวดละ 0.20 บาท
ดังนั้น ต้นทุนต่อขวดเท่ากับ 2+ 0.20 เท่ากับ 2.20 บาท

แหล่งซื้อเครื่องจักร
- ปั้มน้ำ มีขายตามแหล่งขาย Hardware ทั่วไป
- เครื่องกรองน้ำ มีขายตามร้านที่ขายอุปกรณ์กรองน้ำ
- ผงเรซิน ผงคาร์บอน ไส้กรอง ceramic มีรายตามร้านขาย

อุปกรณ์กรองน้ำ
- หลอด Ultra Violet มีรายตามร้านขายอุปกรณ์กรองน้ำ
- ถังเก็บน้ำ มีขายตามร้านขาย Hardware หรือ สั่งทำถ้าขนาดไม่ได้เป็นขนาดมาตรฐาน
- ระบบกรองน้ำ Reverse Osmosis มีขายที่ขายอุปกรณ์กรองน้ำ

เครื่องผลิตน้ำดื่มจากแหล่งน้ำจืดธรรมชาติ

ประมาณการรายรับ
- รายรับจากการขายน้ำ 300,000 ขวด * ราคาขวดละ 4 บาท
= 1,200,000 บาท
- ต้นทุนและค่าใช้จ่ายรวม 300,000 ขวด * 2.20 บาทต่อขวด
= 660,000 บาท
กำไรสุทธิก่อนภาษี = 540,000 บาท

อ้างอิง
1) การผลิตน้ำดื่ม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, mis.rmutt.ac.th/sme/Details/InvestmentExamples/I004.doc
2) โรงงานต้นแบบเพื่อการวิจัย ฝึกอบรม และผลิตน้ำดื่มบรรจุขวด, www.inmu.mahidol.ac.th/dwp

<<กลับไปยังหน้าหลัก